Najważniejsza dana: 17 liczba pierwiastkow – „The rare earths are a relatively abundant group of 17 elements composed of scandium, yttrium, and the lanthanides.” Dla inwestora oznacza to, że wspólna etykieta obejmuje surowce o odmiennych zastosowaniach i wartości ekonomicznej. Ziemie rzadkie, czyli REE od angielskiego rare earth elements, tworzą koszyk 17 pierwiastków o podobnej chemii, lecz bardzo różnej wartości: skandu, itru oraz lantanowców od lantanu do lutetu. Ich ekonomika zależy nie tylko od wydobycia, ale też od separacji, czyli chemicznego rozdzielania pierwiastków, ponieważ kopalnia musi zagospodarować nadmiar ceru i lantanu, aby sprzedać deficytowe Nd, Pr, Dy i Tb. Najwięcej wartości przechwytują właściciele separacji i produkcji magnesów: magnesy trwałe odpowiadają za około 95% wartości konsumpcji REE, a Chiny kontrolowały w 2024 r. 91% produkcji rafinowanej, czyli oczyszczonej, i 94% spiekanych, czyli utrwalanych cieplnie, magnesów, co szerzej opisuje 05 – lancuch-magnesow-trwalych-ndfeb-i-smco. Presję zwiększa popyt UE na metale ziem rzadkich, który ma wzrosnąć 6-krotnie do 2030 r. i 7-krotnie do 2050 r., podczas gdy istniejące zdolności mają w 2035 r. pokrywać około 50% potrzeb górniczych i poniżej 20% potrzeb w zakresie magnesów. Dla inwestora kluczowy jest więc nie sam dostęp do złoża, lecz pozycja w łańcuchu przetwarzania i odporność na koncentrację podaży opisaną w 08 – geopolityka-i-koncentracja-lancucha-dostaw. Rycina 16: Układ okresowy pierwiastków z wyodrębnionym wierszem lantanowców, będących rdzeniem grupy metali ziem rzadkich. USGS, amerykańska służba geologiczna, ujmuje REE jako zbiór 17 pierwiastków: Sc, Y i 15 lantanowców La-Lu, a Eurostat używa handlowej kategorii REE+ obejmującej te same 17 składników, ponieważ dostępne dane nie pozwalają oddzielić lekkich i ciężkich REE od Sc i Y. Ocena surowców krytycznych UE posługuje się jednak grupami 10 ciężkich i 5 lekkich REE, ujmuje skand osobno, a cała lista UE z 2023 r. obejmuje 34 pozycje.